Borsa şirketlerinin kurumsal yönetim ilkeleri düzenlendi

Borsa şirketlerinde pay sahiplerinin hakları, bu şirketlerle ilgili kamu aydınlatma, şeffaflık ve şirketlerin yönetim kurullarının çalışma şekline yönelik ilkeler belirlendi


Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK), ''Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'' Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Tebliğ ile borsa şirketlerinin esas alacakları kurumsal yönetim ilkeleri düzenlendi. Bu çerçevede, ''pay sahiplerinin hakları, kamuyu aydınlatma ve şeffaflık, yönetim kurulunun işlevi, sorumlulukları ve çalışma şekli'' düzenlendi.

Buna göre, kurumsal yönetim ilkelerinden zorunlu olarak uygulanacak olanların belirlenmesi ve gözetiminde, borsa şirketleri, sistemik önemlerine göre piyasa değerleri ve fiili dolaşımdaki payların piyasa değerleri dikkate alınarak 3 gruba ayrılacak.

Piyasa değeri ile fiili dolaşımdaki payların piyasa değerinin hesaplanmasında, mart, haziran, eylül ve aralık ayları itibarıyla son işlem günlerinde oluşan ikinci seans kapanış fiyatlarının ve fiili dolaşımdaki pay oranlarının ortalaması esas alınacak.

Birinci grup, piyasa değerinin ortalaması 3 milyar liranın ve fiili dolaşımdaki payların piyasa değerinin ortalaması 750 milyon liranın üzerinde olan ortaklıkları, ikinci grup, birinci grup dışında kalan şirketlerden, piyasa değerinin ortalaması 1 milyar liranın ve fiili dolaşımdaki payların piyasa değerinin ortalaması 250 milyon liranın üzerindeki ortaklıklar, üçüncü grup da gelişen işletmeler piyasasında ve gözaltı pazarında işlem gören ortaklıklar ile birinci ve ikinci gruba dahil olan ortaklıklar hariç olmak üzere, borsa şirketlerinin tamamını kapsayacak.

Tebliğin geçici maddesine göre, tebliğde uyum amacıyla gerçekleştirilmesi gereken esas sözleşme değişikliklerinin ve yönetim kurulu yapılanmalarının 30 Haziran 2012 tarihinden geç olmamak üzere yapılacak ilk genel kurul toplantısına kadar tamamlanması zorunluluğu getirildi. Tebliğ, payları İMKB'de işlem gören bankalar için 1 yıl sonra, diğer borsa şirketleri için de bugün itibariyle yürürlüğe girecek.

Borsa şirketlerinin kurumsal yönetim ilkelerinden bazıları şöyle:

''Tüm pay sahiplerine eşit muamele edilir. Her pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı vardır. Özel denetim isteme hakkı bilgi alma hakkının bir parçasıdır. Genel kurul toplantı ilanı, mevzuat ile öngörülen usullerin yanı sıra, mümkün olan en fazla sayıda pay sahibine ulaşmayı sağlayacak, elektronik haberleşme dahil, her türlü iletişim vasıtası ile genel kurul toplantı tarihinden asgari üç hafta önceden yapılır. Şirket bağış ve yardımlara ilişkin politikasını oluşturarak genel kurulun onayına sunar. Oy hakkının kullanılmasını zorlaştırıcı uygulamalardan kaçınılır. Azlık haklarının kullandırılmasında azami özen gösterilir. Şirketin belirli ve tutarlı bir kar dağıtım politikası bulunur. Özellikle borsalarda işlem gören payların serbestçe devredilebilmesini zorlaştırıcı uygulamalardan kaçınılır.

Şirket, işlem ve faaliyetlerinde menfaat sahiplerinin mevzuat ve karşılıklı sözleşmelerle düzenlenen haklarını koruma altına alır. Çalışanlara sağlanan tüm haklarda adil davranılır, çalışanların bilgi, beceri ve görgülerini arttırmalarına yönelik eğitim programları gerçekleştirilir ve eğitim politikaları oluşturulur. Yönetim kurulu, alacağı stratejik kararlarla, şirketin risk, büyüme ve getiri dengesini en uygun düzeyde tutarak akılcı ve tedbirli risk yönetimi anlayışıyla şirketin öncelikle uzun vadeli çıkarlarını gözeterek, şirketi idare ve temsil eder. Yapılan ödemeler, maaş, ikramiye, diğer düzenli ve arızi ödemeler gibi nakdi, hisse senetleri, hisse senetlerine dayalı türev ürünler, çalışanları hisse senedi edindirme planları kapsamında verilen hisse alım opsiyonları, mülkiyeti verilen ve/veya kullanım için tahsis edilen ev, otomobil gibi gayri nakdi olarak yapılan ödemeler ve sağlanan tüm menfaatleri kapsar.''

SORULAR_SERMAYE PİYASASI HUKUKU VE ANONİM ŞİRKETLER HUKUKU

1.Sermaye Piyasası Kurulu'nun "Özel Durumların Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği" kapsamında, Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi halka açık anonim ortaklıklar, aşağıdaki bilgilerden hangisini kamuya açıklamak zorunda değildir?

A) Derecelendirme yapmak üzere Kurul'dan izin almış kuruluşlar ile Kurulca kabul edilen uluslararası derecelendirme kuruluşlarına yaptırılan derecelendirmenin sonucunu

B) Yönetim kontrolünün doğrudan veya dolaylı el değiştirdiğini
C) Ortaklığın fiili faaliyet konusunun değiştiğini
D) Ticari sır niteliğindeki bilgileri
E) Ortaklığın yönetim kurulunca başka bir ortaklığın devraldığını ya da başka bir ortaklığa devrolduğunu

2.Halka arzda ön talep toplama esaslarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Ön talepte bulunan yatırımcılar için bağlayıcıdır.
B) Hisse senetlerinin Sermaye Piyasası Kurulu kaydına alınmasından önce gerçekleştirilebilir.
C) Ön talep toplama süresi 30 günden fazla olamaz.
D) Ön talep toplamadan elde edilen sonuçlar reklam amacıyla kullanılamaz.
E) Yatırımcıların olası talepleri belirli bir fiyat aralığından toplanır.

3.Sermaye Piyasası Kurulunun ilgili düzenlemeleri uyarınca, Derecelendirme kuruluşları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Derecelendirmeye ilişkin oluşturdukları görüşlerini destekleyecek bir belge ve kayıt düzeni oluşturmaları gerekir.
B) Uluslararası bir derecelendirme kuruluşunun metodolojisine uymak ve aynı sembolleri kullanmak zorundadırlar.
C) Müşteri ve/veya borçluluğu temsil eden sermaye piyasası aracı hakkında yanlış ve yanıltıcı nitelikte olabilecek bir derecelendirme çalışması yapmaktan kaçınmak zorundadırlar.
D) Çalışmalarında tarafsız bir doğrulama sunacak özenli ve sistematik bir derecelendirme metodolojisi kullanmaları gerekir.
E) Çalışma ekibini, derecelendirme sürecinde devamlılığı ve tarafsızlığı sağlayacak şekilde oluşturmak zorundadırlar.

4.Münhasıran konut finansmanından kaynaklanan alacakların devralınması, devredilmesi, devralınan alacaklardan oluşan varlıkların yönetimi ve alacakların teminat olarak alınması suretiyle kaynak temini amacıyla kurulan, sermaye piyasası kurumu niteliğini haiz anonim ortaklıklara ne ad verilir?

A) Konut Finansman Fonu
B) Konut Finansman Kuruluşu
C) Varlık Finansmanı Fonu
D) Yatırım Fonu
E) İpotek Finansman Kuruluşu

5.Aşağıdakilerden hangisinde, sermaye piyasası araçlarının Sermaye Piyasası Kuruluna kaydettirilmesi zorunlu değildir?

A) Halka açık olmayan bir ortaklığın mevcut hisse senetlerinin halka arzı
B) Özelleştirilen bir ortaklığın hisse senetlerinin halka arzı
C) Halka açık bir ortalığın sermaye artırımı suretiyle çıkarılacak hisse senetlerinin halka arzı
D)TC Merkez Bankasının tahvil ihracı
E)Halka açık bir ortaklığın bölünerek yeni bir ortaklığın kurulması

6.Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde, derecelendirme notu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Talebe bağlı olmadan yapılan derecelendirme sonucunda belirlenen derecelendirme notu, kamuya açıklanmaz.
B) Derecelendirme notu, derecelendirme kuruluşunca açıklanan metodolojiye uygun olarak belirlenir.
C) Kamuya açıklanacak derecelendirme notu, derecelendirme uzmanının belirlediği not değildir.
D) Talebe bağlı olarak yapılan çalışma sonucunda belirlenen derecelendirme notu, kamuya açıklanır.
E) Derecelendirme notu, konuyla ilgili bütün bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle belirlenir.

7.Bağımsız denetimi yapılan işletmede, ilgili kontrol mekanizmalarının bulunmadığı varsayımı altında, münferit veya diğer yanlışlıklarla birlikte toplulaştırılmış olarak işletme yönetiminin sunduğu bilgi ve belgelerin ve yaptığı açıklamaların önemli bir yanlışlık içerme olasılığına ne ad verilir?

A) Bağımsız denetim riski
B) Önemlilik riski
C) Kontrol riski
D) Tespit edememe riski
E) Yapısal risk

KURUMSAL YÖNETİM DERECELENDİRME NOTU NEDİR?

Kurumsal yönetim derecelendirme notu, şirketlerin pay ve menfaat sahiplerine verdikleri önemin, kamuyu zamanında ve doğru aydınlatma faaliyetlerinin, yönetim kurulunun faaliyetlerinin genel kredibilitesi ve pay ve menfaat sahipleri ile ilişkiler hakkında bir görüştür. Şirketlerin kurumsal yönetim değerlemeleri adillik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk olarak adlandırılan dört temel ilke çerçevesinde çeşitli kriterler göz önünde bulundurularak yapılır. Adillik; şirket yönetiminin tüm faaliyetlerinde pay ve menfaat sahiplerine eşit davranmasını ve olası çıkar çatışmalarının önüne geçilmesini ifade eder. Şeffaflık; şirket ile ilgili finansal ve finansal olmayan bilgilerin, zamanında, doğru, eksiksiz, anlaşılabilir bir şekilde kamuoyuna duyurulmasıdır. Hesap verebilirlik; yönetim kurulu üyelerinin esas itibariyle anonim şirket tüzel kişiliğine ve dolayısıyla pay sahiplerine karşı olan hesap verme zorunluluğunu, sorumluluk ise; şirket yönetiminin anonim şirket adına yaptığı tüm faaliyetlerinin mevzuata, esas sözleşmeye ve şirket içi düzenlemelere uygunluğunu ve bunun denetlenmesini ifade eder. Kurumsal yönetimin bu dört temel ilkesi, performans ölçümü ve geliştirilmesi esasına dayalı olarak birbirleriyle ilişkilendirilmekte ve böylece, şirketlerin hissedarları için değer yaratırken, toplumsal değerlerle de uyumlu olması beklenmektedir.

Lisans Yenileme Eğitimlerine Katılım_Önemliii

1-  Lisans yenileme eğitimlerine kimler tabidir?

Seri:VIII, No:34 sayılı Tebliğin 19’uncu maddesine göre; Sermaye Piyasası kurumlarında ve lisansa tabi bir görevde çalışan adayların her 4 yılda bir lisans belgelerinin geçerliliğinin devamı için Lisans Yenileme Eğitimlerine katılması gerekmektedir.

2- Sermaye piyasasında ve lisansa tabii görevde çalışmayanlar için lisans yenileme eğitim süreci nasıl işlemektedir?
Seri:VIII, No:34 sayılı Tebliğin 19’uncu madde hükmüne göre lisansın yenilenmemesi veya lisansın kapsadığı görev alanlarında aralıksız olarak 2 yıl süreyle faaliyette bulunulmaması hallerinde, lisans Kurul tarafından geçici olarak iptal edilir. Bu nedenle; 2 yıl süre ile Sermaye Piyasası Kurumlarında lisansa tabi bir görevde çalışmayan adayların lisanslarını aktif durumda tutmak istemeleri halinde lisans yenileme eğitimlerine katılmaları gerekmektedir.

3- Lisanslama sınavlarında başarılı olan ancak lisans belgesi başvuru aşamasında lisans yenileme eğitimine tabi olan adaylar kimlerdir?

Sermaye Piyasası Kurulu'nun 28.04.2005 tarih ve 17/560 sayılı kararı çerçevesinde;

Modül geçme sistemi ile ilgili olarak, Kurul'un 08.03.2002 tarih ve 13 sayılı toplantısında alınan Kararın 2.bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

a-  Adayın ilk kez girdiği sınav sonuçlarının açıklandığı tarih ile lisans belgesi almaya hak kazandığı tarih arasında 2 yıldan fazla bir sürenin geçmiş olması halinde lisans belgesi verilmesi yenileme eğitimlerine katılarak tamamlama şartına bağlanmıştır.

b-  Adayın ilk kez girdiği sınav sonuçlarının açıklandığı tarih ile lisans belgesi almaya hak kazandığı tarih arasında 4 yıldan fazla bir sürenin geçmiş olması halinde ise başarılı olduğu dersler dahil tüm derslerden yeniden sınava girmesi gerekecektir.

2011 SINAV TAKVİMİ

2011 yılında iki adet Sermaye Piyasası Faaliyetleri Lisanslama Sınavı yapılacaktır. Sermaye Piyasası Faaliyetleri Lisanslama Sınavlarının birincisi 20-21 Ağustos 2011, ikincisi ise 17-18 Aralık 2011 tarihlerinde yapılacaktır. Sınavlara başvuru tarihleri ve diğer ayrıntılar  sayfamızda ayrıca duyurulacaktır.

20-21 Ağustos 2011 Lisanslama Sınavları, Soru ve Cevap İtirazlarına İlişkin Duyuru

Sorulara yapılacak itirazlar "İtiraz Formu" kullanılarak Birliğimize yazılı olarak yapılacaktır. İtiraz edilecek her soru için ayrı bir form doldurulması gerekmektedir.Soru itiraz formuna buradan ulaşabilirsiniz.

Sorulara itiraz başvuruları; T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün T.C. Ziraat Bankası Beşevler/ANKARA Şubesindeki 5495218?5001 no'lu hesabına itiraz edilecek her soru için 10 TL (On TL KDV Dahil) itiraz ücreti yatırarak alınan banka dekontu ile kabul edilecektir.

Sınav sorularına itirazlar; 23.08.2011 tarihinde başlayacak olup 07.09.2011 tarihi saat 17:00 itibariyle sonra erecektir.  Bu süreler içerisinde Birliğimiz kayıtlarına girmeyen, banka dekontu, T.C. Kimlik numarası, adı, soyadı, itiraz gerekçesi, imza ve adresi olmayan dilekçeler, telefon, faks ve elektronik posta ile yapılan itirazlar ile süresi geçtikten sonra yapılan itirazlar dikkate alınmayacaktır.

Sınav sonuçlarının açıklanmasını takiben ayrıca duyurulacak sınav sonuçlarına itiraz döneminde yapılacak soru itirazları dikkate alınmayacak olup sorulara yapılacak itirazların mutlaka yukarıda belirtilen şekilde ve sürelerde yapılması gerekmektedir.

KURUMSAL YÖNETİM DERECELENDİRME UZMANLIĞI SINAV KONULARI

1- Genel Ekonomi ve Mali Sistem.

- Temel Kavramlar.

- Mali Sistemin Unsurları.

- Arz ve Talep Analizi.

- Makroekonomik Göstergeler ve Yorumu.

- Piyasa Türleri, Piyasaların İşleyiş Mekanizması ve Etkileşimleri.

- Kamu Bütçesi ve Bütçe Açıklarının Finansmanı.

- Para ve Maliye Politikaları.

- Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler.

- Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler.

- Sermaye Piyasalarındaki Son Gelişmeler.

2- Sermaye Piyasası Hukuku ve Anonim Şirketler Hukuku.

- Sermaye Piyasası Mevzuatı

- Bankalar Kanunu’nun İlgili Esasları.

- Ticaret Kanunu’nun İlgili Esasları.

- Anonim Şirketler Hukuku

- İlgili Vergi Mevzuatı

3- Kurumsal Yönetim.

- İşletme Yönetimi Temel İlkeleri.

- Temel Organizasyon Yaklaşımları.

- SPK ve OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri.

- Kurumsal Yönetimde Temel Yaklaşımlar ve Yeni Gelişmeler.

- Kamuyu Aydınlatma, Mali Tablolar ve Bağımsız Denetim.

- İç Kontrol ve İç Denetim.

- Kurumsal Yönetimde Risk Kavramı.

- Stratejik Planlama.

- Performans Ölçümü.